Deri bezeglerinde ulanmak üçin ýagtylyga gowy çydamlylygy bolan ion däl suw esasly poliuretan
Poliuretan örtük materiallary ultramelewşe şöhlesine ýa-da gyzgynlyga uzak wagtlap sezewar bolmak sebäpli wagtyň geçmegi bilen saralmaga meýilli bolup, olaryň daşky görnüşine we hyzmat ediş möhletine täsir edýär. Poliuretanyň zynjyr uzaltmasyna UV-320 we 2-gidroksietil tiofosfat goşmak arkaly saralmaga ajaýyp garşylyk görkezýän ion däl suw esasly poliuretan taýýarlanyldy we deri örtügine ulanyldy. Reňk tapawudy, durnuklylygy, skanerleýji elektron mikroskopy, rentgen spektri we beýleki synaglar arkaly saralmaga ajaýyp garşylyk görkezýän ion däl suw esasly poliuretanyň 50 bölegi bilen işlenen deriniň umumy reňk tapawudy △E 2.9, reňk üýtgeme derejesi 1 dereje we diňe örän az reňk üýtgemesiniň bolandygy anyklandy. Deriniň dartgynlylyk we aşynma garşylygynyň esasy görkezijileri bilen utgaşdyrylanda, taýýarlanan saralmaga çydamly poliuretanyň mehaniki häsiýetlerini we aşynma garşylygyny saklap, deriniň saralmaga garşylygyny ýokarlandyryp biljekdigi görkezilýär.
Adamlaryň ýaşaýyş derejesi ýokarlandygyça, adamlar deri oturgyç ýastyklaryna has ýokary talap bildirýärler, bu bolsa olaryň diňe bir adam saglygy üçin zyýansyz bolmagyny däl, eýsem estetiki taýdan hem gözel bolmagyny talap edýär. Suw esasly poliuretan ajaýyp howpsuzlygy we hapalanmazlygy, ýokary ýalpyldawuklygy we deri ýaly aminometilidinfosfonat gurluşy sebäpli deri örtük serişdelerinde giňden ulanylýar. Şeýle-de bolsa, suw esasly poliuretan ultramelewşe şöhlesiniň ýa-da gyzgynlygyň uzak möhletli täsiri astynda saralmaga meýilli bolup, materialyň hyzmat ediş möhletine täsir edýär. Mysal üçin, köp ak aýakgap poliuretan materiallary köplenç sary görünýär ýa-da az-kem derejede gün şöhlesiniň şöhlelenmesi astynda saralma bolýar. Şonuň üçin suw esasly poliuretanyň saralma garşylygyny öwrenmek hökmandyr.
Häzirki wagtda poliuretanyň sary reňke garşylygyny ýokarlandyrmagyň üç usuly bar: gaty we ýumşak bölekleriň paýyny sazlamak we çig mallary esasy sebäpden üýtgetmek, organiki goşundylar we nanomateriallar goşmak we gurluş üýtgeşmeleri.
(a) Gaty we ýumşak bölekleriň paýyny sazlamak we çig mallary üýtgetmek diňe poliuretanyň özüniň sary reňke öwrülmegine meýilli bolmagy meselesini çözüp biler, ýöne daşarky gurşawyň poliuretana täsirini çözüp bilmez we bazaryň talaplaryna laýyk gelip bilmez. TG, DSC, aşynma garşylygy we dartgynlylyk synaglary arkaly taýýarlanan howa şertlerine çydamly poliuretanyň we arassa poliuretan bilen işlenen deriniň fiziki häsiýetleriniň deň derejededigi anyklandy, bu bolsa howa şertlerine çydamly poliuretanyň deriniň esasy häsiýetlerini saklap biljekdigini we şol bir wagtyň özünde onuň howa şertlerine çydamlylygyny ep-esli gowulandyrýandygyny görkezýär.
(b) Organiki goşundylar we nanomateriallaryň goşulmagy, şeýle hem, köp mukdarda goşulma we poliuretan bilen fiziki taýdan garyşmagyň ýaramazlygy ýaly kynçylyklara getirýär, bu bolsa poliuretanyň mehaniki häsiýetleriniň peselmegine getirýär.
(c) Disulfid baglanyşyklary güýçli dinamiki gaýtdyşlyga eýedir, bu bolsa olaryň aktiwleşme energiýasyny örän pes edýär we olar birnäçe gezek döwülip we täzeden gurlup bilner. Disulfid baglanyşyklarynyň dinamiki gaýtdyşlygy sebäpli, bu baglanyşyklar ultramelewşe şöhlelenmesi astynda yzygiderli döwülýär we täzeden gurlup, ultramelewşe şöhle energiýasyny ýylylyk energiýasynyň bölünmegine öwürýär. Poliuretanyň sarylaşmagy ultramelewşe şöhlelenmesi sebäpli ýüze çykýar, bu bolsa poliuretan materiallaryndaky himiki baglanyşyklary gozgaýar we baglanyşyklaryň bölünmegine we gaýtadan gurlan reaksiýalaryna sebäp bolýar, bu bolsa poliuretanyň gurluş üýtgeşmelerine we sarylaşmagyna getirýär. Şonuň üçin, suw esasly poliuretan zynjyr böleklerine disulfid baglanyşyklaryny girizmek arkaly poliuretanyň öz-özüni sagaldyjy we sarylaşma garşylyk görkezijisi synagdan geçirildi. GB/T 1766-2008 synagyna görä, △E 4.68 boldy we reňk üýtgeme derejesi 2-nji dereje boldy, ýöne belli bir reňke eýe bolan tetrafenilen disulfidi ulanylandygy üçin, sarylaşmaga çydamly poliuretan üçin amatly däl.
Ultrafiolet şöhle siňdirijileri we disulfidleri siňdirilen ultrafiolet şöhlesini ýylylyk energiýasynyň bölünip çykmagyna öwrüp, ultrafiolet şöhlesiniň poliuretan gurluşyna täsirini azaldyp bilýär. Dinamik gaýtymly madda 2-gidroksietil disulfidi poliuretan sinteziniň giňelme tapgyryna girizmek bilen, ol izosiýanat bilen reaksiýa girmegi aňsat bolan gidroksil toparlaryny öz içine alýan disulfid birleşmesi bolan poliuretan gurluşyna girizilýär. Mundan başga-da, poliuretanyň sary garşylygyny gowulandyrmak üçin UV-320 ultrafiolet siňdirijisi girizilýär. Izosiýanat toparlary bilen aňsat reaksiýa girmegi häsiýeti sebäpli gidroksil toparlaryny öz içine alýan UV-320 poliuretan zynjyr böleklerine hem girizilip, poliuretanyň sary garşylygyny ýokarlandyrmak üçin deriniň orta gatlagynda ulanylyp bilner.
Reňk tapawudy synagy arkaly sary garşylykly poliuretanyň sary garşylygynyň TG, DSC, aşynma garşylygy we dartgynlylyk synaglary arkaly taýýarlanan howa şertlerine çydamly poliuretanyň we arassa poliuretan bilen işlenen deriniň fiziki häsiýetleriniň yzygiderlidigi anyklandy, bu bolsa howa şertlerine çydamly poliuretanyň deriniň esasy häsiýetlerini saklap bilýändigini we şol bir wagtyň özünde onuň howa şertlerine çydamlylygyny ep-esli gowulandyrýandygyny görkezýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 21-nji dekabry
